در سالهای اخیر، فناوریهای ایمنی خودرو با سرعت چشمگیری پیشرفت کردهاند و یکی از مهمترین آنها سیستم رادار نقطه کور است؛ قابلیتی هوشمند که حتی رانندگان حرفهای نیز نمیتوانند از آن بینیاز باشند. این سیستم با بهرهگیری از حسگرهای دقیق و الگوریتمهای پیشرفته، نقاطی را پوشش میدهد که چشم انسان بهطور طبیعی قادر به دیدن آنها نیست. در واقع، رادار هوشمند نقطه کور یکی از زیرمجموعههای کلیدی رادار خودرو است که نقش مهمی در پیشگیری از تصادفات، افزایش ایمنی راننده و سرنشینان و بهبود تجربه رانندگی ایفا میکند. اگر قصد دارید بدانید این فناوری چگونه کار میکند و چرا امروزه به یک قابلیت ضروری تبدیل شده، این مقاله از سایت آرتان موتور آریایی را مطالعه کنید.
سیستم رادار نقطه کور (BSD) چیست؟
سیستم رادار نقطه کور Blind Spot Detection یک فناوری در سیستم کمک راننده خودرو است که با استفاده از سنسورهای راداری، نواحیای از اطراف خودرو را که راننده با آینهها یا نگاه مستقیم نمیتواند ببیند (نقاط کور)، پایش میکند. وقتی خودروی دیگری وارد این نواحی شود، سیستم با هشدار بصری یا صوتی راننده را آگاه میکند تا از برخورد یا تصادف هنگام تغییر خط جلوگیری شود.
برخی نسخههای پیشرفته این سیستم قادرند محیط اطراف خودرو را بهصورت ۳۶۰ درجه پوشش دهند و تمام نقاط کور جلو، عقب و کنارهها را پایش کنند. این قابلیت باعث میشود راننده در پارک، سبقت گرفتن، عبور از ترافیک شهری و تغییر لاین، دید کاملتری از محیط اطراف داشته باشد و سطح ایمنی رانندگی بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
نحوه عملکرد سیستم هشدار نقطه کور
سیستم رادار نقطه کور (BSD) با استفاده از سنسورهای راداری نصبشده در سپر عقب یا کنارههای خودرو، همیشه نواحی اطراف خودرو که چشم راننده قادر به دیدن آنها نیست را پایش میکند. وقتی یک وسیله نقلیه وارد «نقطه کور» شود، سیستم هشدار میدهد و معمولاً با چراغ هشدار روی آینه جانبی یا گاهی با هشدار صوتی راننده را آگاه میکند. در برخی خودروهای پیشرفته، اگر راننده اقدام به تغییر خط کند، سیستم هشدار را تشدید میکند تا احتمال برخورد به حداقل برسد.
آموزش استفاده از سیستم BSD
در بیشتر خودروها، سیستم BSD بهصورت پیشفرض فعال است. اگر غیر فعال باشد، میتوان آن را از صفحه تنظیمات خودرو یا داشبورد فعال کرد. معمولاً با نماد یک خودروی کوچک با خطوط کناری نمایش داده میشود.
در مواقعی که راننده نمیخواهد هشدارها دریافت شود (مثلاً در مسیرهای باریک یا ترافیک سنگین)، میتوان سیستم را از همان منوی تنظیمات خاموش کرد.
البته در برخی خودروها، دکمه فیزیکی روی داشبورد یا دسته فرمان برای فعال/غیرفعال کردن فوری سیستم رادار نقطه کور وجود دارد.
تفاوت سیستم هشدار نقطه کور با سیستمهای مشابه
تمرکز BSD روی نقاط کور است، نه فاصله مستقیم یا خطوط جاده. علاوه بر این “رادار نقطه کور پایه “فقط هشدار میدهد، ولی برخی سیستمهای دیگر مانند AEB اقدام خودکار هم دارند. همچنین سیستم هشدار نقطه کور بر خودروها و موانع جانبی تمرکز دارد و هنگام تغییر لاین یا سبقت اهمیت ویژهای دارد، در حالی که سایر سیستمهای ایمنی فقط در شرایط خاص مانند حرکت عقب یا نزدیک شدن سریع به خودرو جلو فعال میشوند.
تفاوت رادار نقطه کور را با سایر سیستمها در زیر بخوانید:
| سیستم | عملکرد اصلی | تفاوت با BSD |
| سیستم هشدار نقطه کور (BSD / BSM) | پایش نواحی کور اطراف خودرو و هشدار به راننده هنگام ورود خودروها به این نواحی | تمرکز بر نقاط کور کنار و عقب خودرو، هشدار بصری و صوتی |
| سیستم هشدار برخورد جلو (FCW) | هشدار به راننده در صورت نزدیک شدن بیش از حد به خودرو جلویی | تمرکز بر فاصله جلو خودرو، برای جلوگیری از برخورد از جلو، نه نقاط جانبی |
| سیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB) | در صورت تشخیص خطر برخورد، خودرو به صورت خودکار ترمز میکند | اقدام خودکار برای جلوگیری از تصادف، در حالی که BSD فقط هشدار میدهد |
| سیستم هشدار ترافیک عقب (RCTA) | هنگام حرکت خودرو به عقب، خودروهای نزدیک را هشدار میدهد | تمرکز فقط هنگام حرکت عقب، در حالی که BSD حتی هنگام حرکت رو به جلو و تغییر خط فعال است |
| سیستم پایش خطوط (LDW / LKA) | هشدار یا اصلاح خودرو در صورت خروج از خطوط رانندگی | تمرکز بر خطوط جاده و انحراف، بدون پایش نقاط کور اطراف خودرو |
انواع رادار نقطه کور
رادار هوشمند نقطه کور بر اساس سطح فعالیت، به دو دسته اصلی تقسیم میشود که عبارتند از:
BSD غیرفعال (Passive)
این نوع سیستم جزو نسخههای پایه و سادهتر رادار نقطه کور است و تنها هشدارهای بصری و صوتی ارائه میدهد و با تکنولوژیهای دیگر خودرو ترکیب نشده است. معمولاً در خودروهای ارزانتر و اقتصادی مانند برخی مدلهای تویوتا و فولکسواگن استفاده میشود.
BSD فعال (Active)
نسخههای پیشرفتهتر BSD که بخشی از سیستمهای ایمنی فعال (Active Safety) هستند، میتوانند با دیگر سیستمهای خودرو مثل ترمز اضطراری، رادار تغییر لاین، هشدار صوتی و نوری ترکیب شوند و در مواقع خطر وارد عمل شوند. در واقع سیستم رادار نقطه کور فعال نسخهای پیشرفتهتر با سنسورهای دقیقتر است. مثلاً اگر خودرو در نقطه کور باشد و راننده بخواهد لاین عوض کند، سیستم ممکن است با ترمز یا فرمان الکترونیکی کوچک، از برخورد جلوگیری کند. برای اطلاعات بیشتر درباره رادار تغییر لاین کلیک کنید. این مدل، در خودروهای لوکس و گرانتر مانند مدلهای مختلف مرسدس بنز و بیامو به کار رفته است.
اما انواع رادار نقطه کور بر اساس برد و فناوری سنسور نیز انواع مختلفی دارد که عبارتند از:
رادار کوتاهبرد (Short‑Range Radar / SRR)
برد حدود ۳۰ متر، مناسب برای تشخیص موانع نزدیک و اطراف خودرو، بهویژه نقاط کور جانبی و عقب.
رادار متوسطبرد (Medium‑Range Radar / MRR)
برد حدود ۱۰۰ متر، مناسب برای تشخیص خودروها در نقاط کور هنگام تغییر لاین یا سبقت گرفتن.
رادار بلندبرد (Long‑Range Radar / LRR)
برد حدود ۲۰۰ متر، عمدتاً برای سیستمهای پیشرفته رانندگی مثل کروز کنترل تطبیقی استفاده میشود و معمولاً بهطور مستقیم در کاربرد نقطه کور نقش ندارد، اما بخشی از بسته کامل ایمنی خودرو است.
بنابراین، بسته به بودجه، مدل خودرو و سطح ایمنی موردنظر، خودروسازان یا مالکان میتوانند بین سیستم ساده «اولتراسونیک با هشدار» و سیستم پیشرفته «رادار موج میلیمتری با هشدار و امکان مداخله» انتخاب کنند. در محیطهای شهری، هنگام پارک، سبقت یا تغییر لاین در ترافیک، سیستمهای کوتاهبرد یا متوسط معمولاً هشدار کافی ارائه میدهند، اما در بزرگراهها، سرعت بالا یا شرایط نامساعد مانند باران و مه، رادارهای موج میلیمتری عملکرد قابل اعتماد تری دارند. سیستمهای فعال پیشرفته نیز برای کسانی مناسب است که میخواهند حداکثر ایمنی و کمترین دخالت انسانی، شامل هشدار و مداخله خودکار، داشته باشند.
کاربرد رادار جانبی
از جمله کاربردهای سیستم رادار نقطه کور (BSD) عبارتند از:
- هشدار هنگام ورود خودرو به نقطه کور
- کمک به تغییر خط امنتر در بزرگراهها و مسیرهای چند خطه
- کمک در سبقت گرفتن از خودروهای دیگر
- پایش خودروها در شرایط ترافیک سنگین و مسیرهای شهری
- پشتیبانی از مانورهای پارک و دور زدن
- تشخیص خودروهای نزدیک در کنار یا پشت خودرو
مزایا و معایب سیستم هشدار نقطه کور
مهمترین فواید و معایب استفاده از سیستم رادار نقطه کور شامل موارد زیر است:
مزایای سیستم هشدار نقطه کور (BSD)
- کاهش خطر تصادفات جانبی
- افزایش آگاهی راننده
- کمک به رانندگی امن در بزرگراه و مسیرهای پر سرعت
- بهبود راحتی و کاهش استرس رانندگی
- کمک به مانورهای پارک و پیچهای شهری
معایب سیستم هشدار نقطه کور (BSD)
- جایگزین نگاه مستقیم راننده نیست
- عملکرد محدود در شرایط جوی نامساعد
- عدم تشخیص برخی اشیای کوچک یا عابران پیاده
- امکان هشدارهای اشتباه
نکات استفاده و نگهداری رادار نقطه کور
نکات استفاده از رادار نقطه کور عبارتند از:
- سطح سنسورها و رادارها را همیشه تمیز نگه دارید: گرد و غبار، گل و لای، آب، برف، یخ یا نمک جاده میتوانند جلوی سنسورها را بگیرند و باعث عملکرد ناقص یا هشدار اشتباه شوند.
- بنابراین پس از رانندگی در جادههای خاکی، برفی یا بارانی، سنسورها را با آب و شامپوی خودرو تمیز کنید.
- از مواد زبر، برس سخت، و مایعات شوینده قوی برای تمیز کردن استفاده نکنید: سطوح سنسورها حساس هستند و استفاده از حوله زبر یا مواد شیمیایی خشن ممکن است سطح سنسورها را خراش دهد و دقت آنها را کاهش دهد. بهتر است با پارچه نرم (مثلاً میکروفایبر) و آب ولرم + شوینده ملایم شستشو دهید.
- از اتصال برچسب، برچسب فلزی، استیکر یا هر جسم اضافی روی ناحیه رادار خودداری کنید: نصب برچسب یا لوازم تزئینی روی سپر یا در ناحیه رادار میتواند امواج رادار را مختل کند و سیستم را بیاثر سازد.
- بعد از هر تعمیر، تعویض سپر، رنگکاری، یا ضربه جدی — سنسورها را بررسی یا کالیبره کنید: اگر سپر عقب یا بخشهایی که سنسورها در آن نصب هستند تغییر کردهاند (مثلاً بخاطر تصادف یا تعمیرات) احتمال دارد رادار دیگر دقیق عمل نکند. بهتر است سیستم را در تعمیرگاه مجاز بررسی کنید.
- در شرایط جوی بد (برف، یخ، آبوهوای مهآلود) احتیاط بیشتری داشته باشید: هشدارهای رادار ممکن است کمدقتتر شوند. وقتی سنسورها پوشیده باشند، ممکن است هشدار دیر یا نادرست بدهند. بنابراین در این شرایط حتماً با نگاه مستقیم و آینهها نیز بررسی کنید.
- شستشوی خودرو با دست یا کارواش بدون برس/فشار زیاد انجام دهید: کارواشهای خودکار که از برس یا فشار آب زیاد استفاده میکنند ممکن است سنسورها را جابهجا یا خراب کنند. استفاده از شستشوی دستی یا کارواش بدون برس برای خودروهایی با سنسور رادار توصیه میشود.
رعایت این نکات باعث میشود که رادار نقطه کور همیشه با دقت بالا و قابل اعتماد کار کند؛ یعنی بتوانید بدون نگرانی از هشدار کاذب یا نقص، روی هشدارهای آن حساب باز کنید. در عوض، بیتوجهی به نگهداری میتواند نه تنها کارایی سیستم را پایین بیاورد، بلکه خطر بروز حادثه را نیز افزایش دهد.
آنچه در مقاله رادار نقطه کور خواندیم
در این مقاله با سیستم رادار نقطه کور (BSD) آشنا شدیم؛ فناوریای که نقاط کور اطراف خودرو را با سنسورهای راداری پایش میکند و با هشدارهای روشن و قابلدرک، حضور خودروهای دیگر را به شما اطلاع میدهد. همچنین، به بررسی انواع اصلی این سیستم، تفاوت عملکرد و کاربردهای مهم آن مثل کمک به تغییر لاین، سبقت ایمن، پارک و حرکت در ترافیک شهری پرداخته شد. علاوه بر این موارد، مزایا و معایب هشدار نقطه کور، تفاوت آن با سیستمهای ایمنی مشابه و نکات کلیدی استفاده و نگهداری سنسورها مرور شدند تا بتوانید از این فناوری به بهترین شکل برای افزایش ایمنی رانندگی استفاده کنید.