تصادفات جادهای یکی از مهمترین تهدیدها برای جان رانندگان و سرنشینان است و به همین دلیل، شرکتهای فعال در صنعت خودرو همواره بر معرفی و توسعه فناوریهای ایمنی نوین تأکید دارند. سیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB) یکی از پیشرفتهترین این فناوریهاست که با شناسایی خطر و ترمز خودکار میتواند از برخورد جلوگیری کند یا شدت آن را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. این سیستم بخشی از مجموعه فناوریهای گستردهتر سیستم کمک راننده است که نقش مهمی در افزایش ایمنی و آرامش رانندگی ایفا میکند.
در این مقاله از آرتان موتور آریایی، با عملکرد، مزایا، محدودیتها و انواع حالتهای سیستم ترمز AEB آشنا میشویم و تفاوت آن با سیستمهای دیگر مانند ABS را بررسی خواهیم کرد تا دیدی کامل نسبت به این فناوری مهم ایمنی خودرو پیدا کنیم. بنابراین اگر میخواهید با این سیستم حیاتی آشنا شوید، در ادامه مقاله با ما همراه باشید.
ترمز اضطراری خودکار (AEB) چیست؟
ترمز اضطراری خودکار (AEB) یا Autonomous Emergency Braking یکی از فناوریهای پیشرفته سیستم کمک راننده در خودرو است که بهصورت خودکار خطر برخورد با مانع یا خودرو جلویی را تشخیص میدهد و در صورت نیاز، بدون دخالت راننده، ترمزها را فعال میکند تا از تصادف جلوگیری کرده یا شدت آن را کاهش دهد. اگر خواهان اطلاعات کامل در مورد سیستم کمک راننده هستید، کلیک کنید.
اهمیت ترمز اضطراری خودکار بر ایمنی راننده
ترمز اضطراری خودکار یا سیستم ترمز AEB اهمیت ویژهای در ایمنی راننده و سرنشینان دارد، زیرا قادر است در لحظات بحرانی که راننده ممکن است دیر واکنش نشان دهد، به صورت خودکار خودرو را متوقف یا سرعت آن را کاهش دهد. این سیستم نه تنها از تصادفات با خودروهای دیگر جلوگیری میکند، بلکه در برخورد با عابران پیاده یا دوچرخهسواران نیز نقش محافظتی دارد. علاوه بر کاهش خطر جانی، AEB باعث کاهش خسارت مالی ناشی از تصادفات و کاهش فشار روانی راننده میشود و بهعنوان یکی از پایههای فناوری خودروهای نیمهخودران و خودران، امنیت رانندگی را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
بخشهای اصلی سیستم ترمز AEB
سیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB) از مجموعهای از اجزای فنی تشکیل شده است که بهصورت هماهنگ با یکدیگر عمل میکنند تا خطر برخورد را شناسایی و از وقوع تصادف جلوگیری کنند. اجزای سیستم ترمز AEB عبارتند از:
- سنسورها و حسگرها: وظیفه پایش مداوم محیط اطراف خودرو را بر عهده دارند. این سنسورها شامل رادار، دوربین و در برخی خودروها لیدار هستند که خودروهای جلویی، عابران پیاده، دوچرخهسواران و موانع را شناسایی کرده و اطلاعاتی مانند فاصله و سرعت نسبی را ثبت میکنند.
- واحد پردازش مرکزی (ECU): بهعنوان مغز سیستم AEB عمل میکند. این واحد دادههای دریافتی از سنسورها را تحلیل کرده، احتمال برخورد را محاسبه میکند و تصمیم نهایی درباره نوع واکنش سیستم را میگیرد.
- سیستم هشدار به راننده: نقش ارتباطی بین خودرو و راننده را دارد. در صورت تشخیص خطر، این سیستم با هشدارهای صوتی، تصویری یا لرزش فرمان، راننده را از وضعیت بحرانی آگاه میسازد.
- سیستم ترمز فعال: بخش اجرایی AEB است که فرمان ECU را اجرا میکند. این سیستم قادر است بهصورت خودکار ترمز را فعال کرده و سرعت خودرو را کاهش دهد یا آن را بهطور کامل متوقف کند.
- یکپارچهسازی با سایر سیستمهای ایمنی: باعث میشود AEB با سیستمهایی مانند کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) و کروز کنترل تطبیقی (ACC) هماهنگ باشد و عملکرد دقیقتر و ایمنتری در شرایط مختلف رانندگی ارائه دهد.
مراحل عملکرد ترمز اضطراری خودکار (AEB)
پس از آشنایی با اجزای سیستم ترمز AEB، میتوان نحوه عملکرد ترمز اضطراری خودکار را در زمان بروز خطر بررسی کرد. عملکرد این سیستم بهصورت مرحلهای انجام میشود:
مرحله اول: تشخیص خطر
خطر برخورد تشخیص داده میشود. سیستم با تحلیل دادههای محیطی، احتمال تصادف با مانع یا خودرو جلویی را شناسایی میکند.
مرحله دوم: هشدار به راننده
هشدار به راننده صادر میشود. هدف این مرحله ایجاد فرصت واکنش برای راننده است تا پیش از دخالت سیستم، کنترل خودرو را در دست بگیرد.
مرحله سوم: فعال شدن ترمز نیمه خودکار
ترمز نیمهخودکار فعال میشود. اگر راننده واکنشی نشان ندهد، سیستم بهصورت محدود وارد عمل شده و سرعت خودرو را کاهش میدهد.
مرحله چهارم: فعال شدن ترمز اضطراری کامل
در مرحله نهایی، ترمز اضطراری کامل اعمال میشود. در صورت بالا بودن احتمال برخورد، سیستم بدون دخالت راننده ترمز کامل را فعال میکند تا از تصادف جلوگیری کرده یا شدت آن را به حداقل برساند.
معرفی انواع ترمز اضطراری خودکار
در سیستمهای ترمز اضطراری خودکار (AEB) چند نوع یا حالت عملکرد وجود دارد که بر اساس سرعت حرکت خودرو، موقعیت رانندگی و نوع مانع، واکنش متفاوتی ارائه میدهند. این سیستم با استفاده از فناوریهایی مانند رادار تصادف جلو و دوربینهای پیشرفته، خطر برخورد را تشخیص داده و در صورت لزوم بهطور خودکار وارد عمل میشود. برای اطلاعات بیشتر درباره رادار تصادف جلو کلیک کنید.
مهمترین انواع AEB عبارتاند از:
- AEB شهری (City AEB)
این نوع برای سرعتهای پایین طراحی شده و عمدتاً در محیطهای شهری کاربرد دارد. City AEB معمولاً در سرعتهای کمتر از حدود ۳۰ مایل بر ساعت (۴۸ کیلومتر بر ساعت) فعال میشود و برای جلوگیری از برخوردهای عقبماندگی شهری بسیار موثر است.
- AEB بزرگراهی (Highway AEB)
این حالت برای سرعتهای بالاتر در جادهها و بزرگراهها مناسب است. سیستم میتواند فاصله و سرعت خودروهای جلویی را در سرعتهای زیاد تشخیص داده و واکنش مناسب بدهد، مانند جلوگیری از برخورد در سرعت بالا یا کاهش شدت آن.
- سیستم AEB برای شناسایی عابر پیاده و دوچرخهسوار (Pedestrian/Cyclist AEB)
این نوع سیستم توانایی تشخیص افراد پیاده و دوچرخهسواران را دارد و وقتی مسیر حرکتی آنها در مقابل خودرو قرار بگیرد، در صورت عدم واکنش راننده به هشدارها، ترمز اضطراری را فعال میکند تا مانع برخورد با آنها شود.
- AEB هنگام حرکت به عقب (Reversing AEB)
این حالت در هنگام دندهعقب فعال میشود تا از برخورد با موانع یا اشیا پشت خودرو جلوگیری کند؛ مثلاً در پارکینگ یا هنگام خروج از محل توقف.
بیشتر بخوانید: معرفی سیستم کنترل کشش خودرو و تفاوت با کنترل پایداری
مزایا و محدودیتهای ترمز اضطراری خودکار
در بررسی عملکرد ترمز اضطراری خودکار متوجه شدیم که AEB در سرعتهای پایین و متوسط بیشترین کارایی را دارد و نقش مهمی در کاهش تصادفات شهری و برخوردهای از عقب ایفا میکند. این سیستم بهویژه در شرایطی که راننده دچار حواسپرتی، خستگی یا واکنش دیرهنگام میشود، بسیار مؤثر است و بهعنوان یکی از پایههای مهم فناوریهای رانندگی خودکار شناخته میشود. برای اطلاعات بیشتر درباره رانندگی خودکار کلیک کنید.
با این حال، عملکرد AEB به شرایط جاده، آبوهوا و کیفیت سنسورها وابسته است و نباید جایگزین کامل توجه راننده شود، بلکه بهعنوان یک لایه ایمنی مکمل عمل میکند. در جدول زیر به بررسی مزایا و محدودیتهای سیستم ترمز AEB خواهیم پرداخت:
| مزایای سیستم ترمز AEB | محدودیتهای سیستم ترمز AEB |
| کاهش تصادفات از عقب تا ۲۵–۵۰٪ و کاهش شدت جراحات ناشی از برخورد. | وابسته به شرایط محیطی: مه، باران شدید، نور کم یا شب ممکن است دقت سنسورها کاهش یابد. |
| محافظت از عابران پیاده و دوچرخهسواران با تشخیص مسیر حرکت و اعمال ترمز خودکار. | عملکرد محدود در سرعتهای بالا؛ بسیاری از سیستمها بالای ۶۰ کیلومتر بر ساعت به خوبی عمل نمیکنند. |
| کاهش فشار و اشتباهات راننده در شرایط حواسپرتی یا واکنش دیرهنگام. | امکان تشخیص ناقص موانع کوچک یا اشیاء با شکل نامتعارف که باعث واکنش اشتباه سیستم میشود. |
| افزایش استاندارد ایمنی خودروها و تطابق با قوانین جدید ایمنی جادهای. | احتمال فعال شدن اشتباه ترمز و توقف ناخواسته که میتواند خطرناک باشد یا موجب ناراحتی سرنشینان شود. |
| عمل مستقل از راننده و سرعتبخشیدن به زمان واکنش در شرایط بحرانی. | همچنان نیازمند توجه و نظارت راننده است؛ AEB نمیتواند جایگزین کامل واکنش انسانی شود. |
چرا ترمز اضطراری خودکار در همه خودروها وجود ندارد؟
با وجود اهمیت بالای سیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB) در افزایش ایمنی و کاهش تصادفات، این فناوری هنوز در همه خودروها نصب نشده است. یکی از اصلیترین دلایل، هزینه بالای تولید و تجهیزات مورد نیاز مانند رادار تصادف جلو، دوربینهای پیشرفته و واحد پردازش مرکزی است که بر قیمت نهایی خودرو تاثیر میگذارد.
علاوه بر این، در بسیاری از کشورها قوانین نصب AEB هنوز اجباری نیست و خودروسازان میتوانند خودروهای اقتصادی یا مدلهای پایه را بدون این سیستم عرضه کنند.
از نظر فنی، نصب ترمز اضطراری خودکار روی خودروهای کوچک یا ارزانقیمت که فضای کافی برای سنسورها و سختافزار ندارند، دشوار است.
همچنین بسیاری از خریداران هنوز آگاهی کافی از مزایای AEB ندارند یا حاضر به پرداخت هزینه بیشتر برای آن نیستند، بنابراین خودروسازان معمولاً این سیستم را در مدلهای بالاتر یا بهصورت آپشن ارائه میکنند.
در نهایت، هر خودروساز سختافزار و نرمافزار خاص خود را برای AEB دارد و یکپارچهسازی کامل آن با تمام مدلها ممکن نیست.
با کاهش هزینهها و افزایش قوانین ایمنی، پیشبینی میشود که AEB بهتدریج به یک ویژگی استاندارد در اکثر خودروها تبدیل شود.
آنچه در مقاله سیستم ترمز اضطراری یا AEB خواندیم
در این مقاله با سیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB) آشنا شدیم و فهمیدیم که این فناوری یکی از ابزارهای مهم ایمنی خودرو است. همچنین مزایا و محدودیتهای آن، انواع حالتهای AEB و تفاوتش با سیستمهایی مثل ABS را بررسی کردیم.
بنابراین اگر میخواهید ایمنی خودرو خود را افزایش دهید و از مزایای ترمز اضطراری خودکار بهرهمند شوید، هنگام خرید خودرو به وجود سیستم AEB و سنسورهای پیشرفته آن توجه کنید و مطمئن شوید که خودروی شما مجهز به این فناوری حیاتی برای کاهش تصادفات است.